Pola/Nivelo meza

El Vikilibroj
Salti al navigilo Salti al serĉilo

Nomoj de animaloj[redakti]

Specio/genro pole Specio/genro esperante
Generala Vira generala Vira nekastrata Vira kastrata Ina Ida
bydło byk buhaj, (arkaike) bugaj wół krowa cielę, cielak bovo
człowiek homo
dorsz, wątłusz moruo, gado
dzięcioł pego
dzik odyniec locha warchlak apro
gołąb gołębica kolombo
jeleń byk łania cielę, cielak cervo
kaczka kaczor kaczka kaczątko anaso
karp, karaś złocisty karpo
kawka monedo, korveto
kos merlo
kot kocur kotka kocię, kociak kato
koza kozioł cap skop koza koźlę kapro
kukułka, gżegżółka kukolo
kura kogut kapłon kura kurczę, kurczak koko
lew lwica lwiątko leono
wilk wilczyca szczenię, szczeniak lupo
łoś byk klępa cielę, cielak, łoszak alko
małpa simio
mysz muso
orzeł aglo
owad insekto
owca baran, tryk skop maciorka jagnię ŝapo
pająk araneo
pies suka szczenię, szczeniak hundo
sarna rogacz, kozioł koza koźlę kapreolo
sowa strigo
struś struto
szczur rato
szpak sturno
śledź haringo
ślimak limako, (kun ŝelo) heliko
świnia knur wieprz locha, maciora prosię, prosiak, warchlak porko
wieloryb baleno
wiewiórka sciuro
wróbel pasero
zięba fringo
żubr byk krowa cielę, cielak bizono
żuraw gruo

Nomoj de plantoj kaj de ili aroj, eroj[redakti]

Specio pole Specio esperante
frukto, floro aŭ generale arbo arbaro
buk buczyna fago
brzoskwinia sad brzoskwiniowy persiko
brzoza brzezina betulo
czereśnia sad czereśniowy merizo
drzewo las arbo
gruszka grusza sad gruszkowy piro
jabłko jabłoń sad jabłkowy pomo
kasztan kasztanowiec las kasztanowy kaŝtano
kukurydza maizo
kwiat floro
pomarańcza sad pomarańczowy oranĝo
pszenica tritiko
szyszka jodła abio
szyszka sosna pino, pinio
szyszka świerk las piceo
śliwka śliwa sad pruno
wiśnia sad wiśniowy ĉerizo
żołądź dąb dąbrowa kverko
żyto sekalo

Familio[redakti]

Pola nomo Esperanta nomo
Ofica Kutima
rodzice gepatroj
matka, (arkaike) mać mama patrino
ojciec tata patro
dzieci idoj
córka filino
syn filo
rodzeństwo gefratoj
siostra fratino
brat frato
ciotka ciocia onklino
wuj, (frato de patro) stryj onklo
siostra cioteczna/wujeczna kuzino
brat cioteczny/wujeczny kuzo
dziadkowie geavoj
babcia avino
dziadek avo
wnuki, wnukowie genepoj
wnuczka nepino
wnuk nepo

Al kreo de nomoj de malproksimaj prauloj kaj idoj oni uzas pra- kiel esperante.

Profesioj[redakti]

Profesio pole Profesio esperante
Vira nomo Ina nomo
aktor aktorka rolulo
artysta, człowiek sztuki artystka, człowiek sztuki artisto
dziennikarz dziennikarka ĵurnalisto
grabarz grabarka tombisto
kierownik, (pan) dyrektor kierowniczka, (pani) dyrektor direktisto
ksiądz pastro
kucharz kucharka kuiristo
lekarz lekarka kuracisto
nauczyciel nauczycielka instruisto
naukowiec naukowczyni sciencisto
policjant policjantka policisto
polityk polityczka politikisto
prawnik prawniczka juristo
robotnik robotniczka laboristo
rolnik rolniczka agristo
sportowiec sportowczyni sportisto
strażak strażaczka fajrestingisto
żołnierz żołnierka soldato

Manĝaĵo kaj trinko[redakti]

Fruktoj kaj legomoj[redakti]

arbuz - kavono
banan - banano
brzoskwinia - persiko
cebula - cepo
cytryna - citrono
czereśnia - merizo
czosnek - ajlo
dynia - kukurbo
gruszka - piro
jabłko - pomo
jagoda - bero
kalafior - florbrasiko
kapusta - brasiko
marchew - karoto
ogórek - kukumo
orzech - nukso
orzech włoski - juglando, reĝa juglando
pomarańcza - oranĝo
pomidor - tomato
sałata - laktuko
śliwka - pruno
winogrono - vinbero
wiśnia - ĉerizo

Viando[redakti]

baranina - ŝafaĵo
cielęcina - bovidaĵo
drób - birdaĵo
jagnięcina - ŝafidaĵo
kiełbasa - kolbaso
konina - ĉevalaĵo
ryba - (generale) fiŝo, (viando) fiŝaĵo
wieprzowina - porkaĵo
wołowina - bovaĵo

Trinkaĵo[redakti]

sok - suko
woda - akvo

Drinkaĵo[redakti]

piwo - biero
wino - vino
wódka - vodko

Aliaj[redakti]

bułka - bulko
chleb - pano
ciasto - pasto, kuko
cukier - sukero
jajo - ovo
jogurt - jogurto
kluska, makaron - nudelo
mąka - faruno
mleko - lakto
miód - mielo
pizza (elparolu: picca; ĉar tio estas italdevena) - pico
ser - fromaĝo
słodycz - sukeraĵo
sól - salo
zupa - supo

Aĵoj de ĉiutaga profito[redakti]

autobus - aŭtobuso, buso
czajnik, imbryk - tekruĉo
dzban - kruĉo
garnek - poto
komputer - komputilo
kosa - falĉilo
kubek - trinkujo
lodówka - malvarmigujo, fridujo
mydło - sapo
patelnia - fritilo, rostilo
piec - bakilo
pralka - lavmaŝino
samochód - aŭto, aŭtomobilo
siekiera - hakilo
sierp - rikoltilo, falĉileto, serpo
telefon - telefono
telewizor - televidilo
ubranie - vestaĵo

Ĉielobjektoj[redakti]

gwiazda - stelo
Jowisz - Jupitero
Księżyc - Luno
Mars - Marso
Merkury - Merkuro
Neptun - Neptuno
planeta - planedo
Saturn - Saturno
Słońce - Suno
Uran - Urano
Wenus - Venuso
Ziemia - Tero

A-vortoj[redakti]

chudy - maldika
ciężki - peza
dobry - bona
duży, wielki - granda
głupi - malsaĝa, stulta
gruby - dika
lekki - malpeza
łatwy - facila
mały - malgranda
miękki - mola
mądry - saĝa
mokry - malseka
niski - malalta
prosty - simpla
silny - forta
słaby - malforta
suchy - seka
szeroki - larĝa
trudny - malfacila
twardy - malmola
ważny - grava
wąski - mallarĝa
wysoki - alta
zły - malbona

Koloroj[redakti]

biały - blanka
brązowy, gniady - bruna
czarny - nigra
czerwony - ruĝa
fioletowy, luby - viola
niebieski - blua
rudy, pomarańczowy - oranĝa
szary - griza
zielony - verda
żółty - flava

Kreado de frazoj[redakti]

Divenebla ŝiko de frazo estas subjekto-verbo-objekto, tamen normale oni povas uzi alian ŝikon de frazo, sed ekzistas esceptoj:

  • kiam akuzativo egaliĝas per formo kun nominativo kaj ambaŭ havas nombre konsentan verbon, por ke subjekto kaj objekto ne eraras sin ekz. Motor wyprzedził samochód. → Motoro antaŭas aŭton. Se motor estas subjekto, ne povas interŝanĝi lokon kun samochód, ĉar la objekto havas akuzativon egala per formo kun nominativo.

Ekzercoj al traduko[redakti]

el la pola[redakti]

Cześć, kim jesteś człowieku? Może czegoś chcesz? Skąd jesteś, bo nie znamy się? Może pojedziemy do Warszawy!
la preta traduko

el la esperanta[redakti]

  • Kiel vi fartas, ho amiko?
  • Bone, ĉar mi havas domon, akvon kaj mi povas manĝi. Ni iru al restoracio ion por esti manĝinta.
    la preta traduko