Pola/Nivelo baza

Pronomoj

Pronomoj personaj

pola lingvo	esperanta lingvo
ja	mi
my	ni
ty (ununombro), Pan (oficiale, al viro), Pani (oficiale, al ino)	vi, ci
wy (multnombro aŭ prae oficiale en anstataŭ Pan, Pani, Panowie, Panie, Państwo), Panowie (oficiale, al viro), Panie (oficiale, al inoj), Państwo (oficiale, al diversa sekso)	vi
on	li
ona	ŝi
ono	ĝi
oni (viroj), one (aliaj)	ili
się	si, sin, mi min, ni nin, vi vin, oni

Tabelvortoj

pola lingvo	esperanta lingvo
kto, który	kiu
co, który	kio
gdzie	kie
kiedy	kiam
jak	kiel
ile	kiom
dokąd	kien
dlaczego	kial
czyj	kies
jaki	kia
tamten, tamta, tamto	tiu
ten, ta, to, ów, owa, owe	ĉi tiu
tamto	tio
to	ĉi tio
tam	tie
tu, tutaj	ĉi tie
wtedy	tiam
tak	tiel
tyle	tiom
tam, w tamtą stronę	tien
dotąd	ĉi tien
dlatego	tial
jego	ties
taki	tia
ktoś	iu
coś	io
gdzieś	ie
kiedyś	iam
jakoś	iel
ileś	iom
dokądś	ien
z jakiegoś powodu	ial
czyjś	ies
jakiś	ia
wszyscy	ĉiu
wszystko	ĉio, ĉiom
wszędzie	ĉie
zawsze	ĉiam
w/na każdy sposób	ĉiel
w każdą stronę	ĉien
z każdego powodu	ĉial
wszystkich, każdego	ĉies
każdy	ĉia
nikt	neniu
nic	nenio, neniom
nigdzie	nenie
nigdy	neniam
nijak	neniel
znikąd	nenien
brak powodu, z żadnego powodu	nenial
niczyj	nenies
żaden	nenia

Sufikso -kolwiek replikas al esperanta ajn.

Prepozicioj

pola lingvo	kune kun	esperanta lingvo
dla, za, (destino, apliko de aĵoj ekzemple proszek do prania → pulvoro por lavo) do	genitivo	por
do, aż do, aż	(do, aż do) genitivo, (do) nominativo	ĝis
do, ku	(do) genitivo, (ku) dativo	al
między	instrumentalo	inter
na	lokativo	sur
nad	instrumentalo	super
o, (koncerni/temi/rilati pri - odnosić się/tyczyć się/dotyczyć (kun genitivo)), (zorgi - opiekować się (narzędnik))	lokativo	pri
obok, przy, koło	genitivo	apud
od, przez	(od) genitivo, (przez) instrumentalo	de
odkąd, od	"odkąd" estas sen kazo, sed kun verbo. (od) genitivo	ekde
około	genitivo	ĉirkaŭ
oprócz	genitivo	krom
po, za, potem	(po) lokativo, (za) instrumentalo, "potem" estas sen kazo	post
pod	instrumentalo	sub
podczas, w czasie	genitivo	dum
poprzez	akuzativo	trans
poza	instrumentalo	ekster
przeciw, przeciwko, (verboj koncernantaj pri defendo kaj iliaj derivaĵoj: bronić przed - defendi kontraŭ, chronić przed - protekti/gardi kontraŭ, strzec/pilnować przed - gardi kontraŭ) przed	(przeciw, przeciwko) dativo, (przed) instrumentalo	kontraŭ
przed	instrumentalo	antaŭ
przez, wskroś, na wskroś	(przez) akuzativo, (wskroś, na wskroś) genitivo	tra
przy, u	(przy) lokativo, (u) genitivo	ĉe
przy pomocy, za pomocą	genitivo	per
w, we	lokativo	en
zamiast	genitivo	anstataŭ
z, ze	genitivo	el
z, ze	instrumentalo	kun
za	instrumentalo	malantaŭ, post, dorse, (kun adverboj, adjektivoj) tro
za	akuzativo	alpost
z powodu, z uwagi na, ze względu na	(z powodu) genitivo, (z uwagi na, ze względu na) akuzativo	pro
na, w, we, o, wobec, za, pod, przed, nad, do	akuzativo, (wobec, do) genitivo	je

Vidu sencon de kazoj en la paĝo: Apliko de kazoj. Ekzistas ankaŭ kunmetataj prepozicioj ekz. z + przed = sprzed, (kaj nomitaj supre la vortoj) po + przez = poprzez, po + za = poza. En kelkaj situoj na estas tradukata je en ekz. na świecie = en la mondo.

Konjukcioj

ale, lecz - sed
ani - nek
bez - sen
chociaż, choć, mimo że, aczkolwiek, wprawdzie, jakkolwiek - kvankam
i, a, oraz - kaj
jeśli, jeżeli - se
lub, albo - aŭ
niż - ol
ponieważ, bo - ĉar
więc - do
że, iż - ke

Numeraloj

virgenro ĝenerala	virgenro homa	ingenro	aĵgenro aŭ du seksoj	traduko
jeden	jeden	jedna	jedno	unu
dwa	dwaj, dwóch	dwie	dwoje	du
trzy	trzej, trzech	trzy	troje	tri
cztery	czterej, czterech, czteru	cztery	czworo	kvar
pięć	pięciu	pięć	pięcioro	kvin
sześć	sześciu	sześć	sześcioro	ses
siedem	siedmiu	siedem	siedmioro	sep
osiem	ośmiu	osiem	ośmioro	ok
dziewięć	dziewięciu	dziewięć	dziewięcioro	naŭ
dziesięć	dziesięciu	dziesięć	dziesięcioro	dek
dwadzieścia	dwudziestu	dwadzieścia	dwadzieścioro	dudek
sto	stu	sto	sto	cent
tysiąc	tysiąc	tysiąc	tysiąc	mil

En nombro 11-19 kaj 30-99 virgenron homa oni kreas interŝanĝas -ście, -ścia je -stu kaj aĵgenro aŭ du seksaj interŝanĝas je -scioro.

Bazaj verboj

brać, wziąć - preni
być - esti
chcieć - voli
chodzić - iradi
czuć - senti
dać - doni
działać, postępować, czynić - agi
iść - iri
jechać, jeździć - veturi
jeść - manĝi
leżeć - kuŝi
mieć - havi
móc - povi
mówić - paroli
musieć - devi
myślić, myśleć - pensi
padać - pluvi, fali, hajli, (pri radiuso) incidi
piąć się - grimpi, rampi
pić - trinki
potrzebować - bezoni
robić - fari
słuchać, słyszeć - aŭdi
spać - dormi
stać - stari
widzieć - vidi
wiedzieć - scii
znać - koni

Direktoj

Idź/jedź prosto. - Iru/veturu rekte.
Skręć w lewo. - Turnu maldekstren.
Skręć w prawo. - Turnu dekstren.
... jest na ... metrów/kilometrów stąd. - ... estas je ... da metroj/kilometroj ĉi de tie.

Direktoj geografaj

Lingvo	Nomo	Loko	Direkto
pola	północ	na północy	na północ
esperanta	nordo	norde	norden
pola	południe	na południu	na południe
esperanta	sudo	sude	suden
pola	zachód	na zachodzie	na zachód
esperanta	okcidento	okcidente	okcidenten
pola	wschód	na wschodzie	na wschód
esperanta	oriento	oriente	orienten

Lokoj en urboj kaj vilaĝoj kaj pejzaĝoj

bagno - marĉo
bożnica, synagoga - sinagogo
dom - domo, hejmo
droga - vojo
fabryka, zakład przemysłowy - fabriko, faritaĵo, laboraĵo, faraĵo, laboritaĵo
góra - monto
jezioro - lago
kawiarnia - kafejo
komisariat policyjny - policejo
kościół - preĝejo
las - arbaro
lotnisko, port lotniczy - flughaveno, aerohaveno
łąka - herbejo
meczet - moskeo
miasto - urbo
mieszkanie - loĝejo
morze - maro
most - ponto
pole, pole uprawne - agro
pomnik - monumento
pustynia - dezerto
puszcza - arbarego, praarbaro
restauracja - restoracio
rzeka - rivero
sklep - vendejo
świątynia - sanktejo
szkoła - lernejo
szpital - malsanulejo
tor - trako
ulica - strato
urząd - oficejo
wieś - vilaĝo
zabytek - antikvaĵo

Adverboj de tempo

dzisiaj - hodiaŭ
jutro - morgaŭ
później - poste, malantaŭe
późno - malfrue
teraz - nun
wcześnie - frue
wcześniej - antaŭe, pli frue
wczoraj - hieraŭ

Titolado

Proszę pana - Sinjoro!
Proszę pani - Sinjorino!
Przyjacielu - Amiko!

Saluto, adiaŭo

Dzień dobry - Bonan tagon, Bonan matenon
Dobry wieczór - Bonan vesperon
Cześć - Saluton
Witaj - Bonvenon
Do widzenia - Ĝis revido, Ĝis la revido
Do zobaczenia, Pa! - Ĝis la
Dobranoc, Dobrej nocy - Bonan nokton
Do usłyszenia - (uzata en fino de telefona interparolo)

Religiaj

Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus
Szczęść Boże

Prezentado

Jestem ... - Mi estas ...
Nazywam się ... - Mi nomiĝas

Demandoj

Czy ty ...? Czy wy ...? Czy Pan/i ...? - Ĉu vi ...?
Gdzie mieszkasz? Gdzie Pan/i mieszka? - Kie vi loĝas?
Ile kosztuje? - Kiom kostas?
Jak się masz? - Kiel vi fartas?
Jak się czujesz? - Kiel vi sentas vin?
Skąd jesteś? Skąd Pan/i jest? - De kie vi estas?

Aliaj parolturnoj

Dobrze - Bone
W porządku - En ordo
Źle - Malbone
Proszę/Zechciej - Bonvolu
Dziękuję - Dankon
Przepraszam - Pardonon
Nie - Ne
Nie rozumiem tego - Mi ne komprenas tion
Tak - Jes
Przecież/Wszakże/Wszak/Ależ - Ja
Chyba/Może - Eble