Pola/Nivelo baza

El Vikilibroj
Salti al navigilo Salti al serĉilo

Pronomoj[redakti]

Pronomoj personaj[redakti]

pola lingvo esperanta lingvo
ja mi
my ni
ty (ununombro), Pan (oficiale, al viro), Pani (oficiale, al ino) vi, ci
wy (multnombro aŭ prae oficiale en anstataŭ Pan, Pani, Panowie, Panie, Państwo), Panowie (oficiale, al viro), Panie (oficiale, al inoj), Państwo (oficiale, al diversa sekso) vi
on li
ona ŝi
ono ĝi
oni (viroj), one (aliaj) ili
się si, sin, mi min, ni nin, vi vin, oni

Tabelvortoj[redakti]

pola lingvo esperanta lingvo
kto, który kiu
co, który kio
gdzie kie
kiedy kiam
jak kiel
ile kiom
dokąd kien
dlaczego kial
czyj kies
jaki kia
tamten, tamta, tamto tiu
ten, ta, to, ów, owa, owe ĉi tiu
tamto tio
to ĉi tio
tam tie
tu, tutaj ĉi tie
wtedy tiam
tak tiel
tyle tiom
tam, w tamtą stronę tien
dotąd ĉi tien
dlatego tial
jego ties
taki tia
ktoś iu
coś io
gdzieś ie
kiedyś iam
jakoś iel
ileś iom
dokądś ien
z jakiegoś powodu ial
czyjś ies
jakiś ia
wszyscy ĉiu
wszystko ĉio, ĉiom
wszędzie ĉie
zawsze ĉiam
w/na każdy sposób ĉiel
w każdą stronę ĉien
z każdego powodu ĉial
wszystkich, każdego ĉies
każdy ĉia
nikt neniu
nic nenio, neniom
nigdzie nenie
nigdy neniam
nijak neniel
znikąd nenien
brak powodu, z żadnego powodu nenial
niczyj nenies
żaden nenia

Sufikso -kolwiek replikas al esperanta ajn.

Prepozicioj[redakti]

pola lingvo kune kun esperanta lingvo
dla, za, (destino, apliko de aĵoj ekzemple proszek do praniapulvoro por lavo) do genitivo por
do, aż do, aż (do, aż do) genitivo, (do) nominativo ĝis
do, ku (do) genitivo, (ku) dativo al
między instrumentalo inter
na lokativo sur
nad instrumentalo super
o, (koncerni/temi/rilati pri - odnosić się/tyczyć się/dotyczyć (kun genitivo)), (zorgi - opiekować się (narzędnik)) lokativo pri
obok, przy, koło genitivo apud
od, przez (od) genitivo, (przez) instrumentalo de
odkąd, od "odkąd" estas sen kazo, sed kun verbo. (od) genitivo ekde
około genitivo ĉirkaŭ
oprócz genitivo krom
po, za, potem (po) lokativo, (za) instrumentalo, "potem" estas sen kazo post
pod instrumentalo sub
podczas, w czasie genitivo dum
poprzez akuzativo trans
poza instrumentalo ekster
przeciw, przeciwko, (verboj koncernantaj pri defendo kaj iliaj derivaĵoj: bronić przed - defendi kontraŭ, chronić przed - protekti/gardi kontraŭ, strzec/pilnować przed - gardi kontraŭ) przed (przeciw, przeciwko) dativo, (przed) instrumentalo kontraŭ
przed instrumentalo antaŭ
przez, wskroś, na wskroś (przez) akuzativo, (wskroś, na wskroś) genitivo tra
przy, u (przy) lokativo, (u) genitivo ĉe
przy pomocy, za pomocą genitivo per
w, we lokativo en
zamiast genitivo anstataŭ
z, ze genitivo el
z, ze instrumentalo kun
za instrumentalo malantaŭ, post, dorse, (kun adverboj, adjektivoj) tro
za akuzativo alpost
z powodu, z uwagi na, ze względu na (z powodu) genitivo, (z uwagi na, ze względu na) akuzativo pro
na, w, we, o, wobec, za, pod, przed, nad, do akuzativo, (wobec, do) genitivo je

Vidu sencon de kazoj en la paĝo: Apliko de kazoj. Ekzistas ankaŭ kunmetataj prepozicioj ekz. z + przed = sprzed, (kaj nomitaj supre la vortoj) po + przez = poprzez, po + za = poza. En kelkaj situoj na estas tradukata je en ekz. na świecie = en la mondo.

Konjukcioj[redakti]

ale, lecz - sed
ani - nek
bez - sen
chociaż, choć, mimo że, aczkolwiek, wprawdzie, jakkolwiek - kvankam
i, a, oraz - kaj
jeśli, jeżeli - se
lub, albo - aŭ
niż - ol
ponieważ, bo - ĉar
więc - do
że, iż - ke

Numeraloj[redakti]

virgenro ĝenerala virgenro homa ingenro aĵgenro aŭ du seksoj traduko
jeden jeden jedna jedno unu
dwa dwaj, dwóch dwie dwoje du
trzy trzej, trzech trzy troje tri
cztery czterej, czterech, czteru cztery czworo kvar
pięć pięciu pięć pięcioro kvin
sześć sześciu sześć sześcioro ses
siedem siedmiu siedem siedmioro sep
osiem ośmiu osiem ośmioro ok
dziewięć dziewięciu dziewięć dziewięcioro naŭ
dziesięć dziesięciu dziesięć dziesięcioro dek
dwadzieścia dwudziestu dwadzieścia dwadzieścioro dudek
sto stu sto sto cent
tysiąc tysiąc tysiąc tysiąc mil

En nombro 11-19 kaj 30-99 virgenron homa oni kreas interŝanĝas -ście, -ścia je -stu kaj aĵgenro aŭ du seksaj interŝanĝas je -scioro.

Bazaj verboj[redakti]

brać, wziąć - preni
być - esti
chcieć - voli
chodzić - iradi
czuć - senti
dać - doni
działać, postępować, czynić - agi
iść - iri
jechać, jeździć - veturi
jeść - manĝi
leżeć - kuŝi
mieć - havi
móc - povi
mówić - paroli
musieć - devi
myślić, myśleć - pensi
padać - pluvi, fali, hajli, (pri radiuso) incidi
piąć się - grimpi, rampi
pić - trinki
potrzebować - bezoni
robić - fari
słuchać, słyszeć - aŭdi
spać - dormi
stać - stari
widzieć - vidi
wiedzieć - scii
znać - koni

Direktoj[redakti]

Idź/jedź prosto. - Iru/veturu rekte.
Skręć w lewo. - Turnu maldekstren.
Skręć w prawo. - Turnu dekstren.
... jest na ... metrów/kilometrów stąd. - ... estas je ... da metroj/kilometroj ĉi de tie.

Direktoj geografaj[redakti]

Lingvo Nomo Loko Direkto
pola północ na północy na północ
esperanta nordo norde norden
pola południe na południu na południe
esperanta sudo sude suden
pola zachód na zachodzie na zachód
esperanta okcidento okcidente okcidenten
pola wschód na wschodzie na wschód
esperanta oriento oriente orienten

Lokoj en urboj kaj vilaĝoj kaj pejzaĝoj[redakti]

bagno - marĉo
bożnica, synagoga - sinagogo
dom - domo, hejmo
droga - vojo
fabryka, zakład przemysłowy - fabriko, faritaĵo, laboraĵo, faraĵo, laboritaĵo
góra - monto
jezioro - lago
kawiarnia - kafejo
komisariat policyjny - policejo
kościół - preĝejo
las - arbaro
lotnisko, port lotniczy - flughaveno, aerohaveno
łąka - herbejo
meczet - moskeo
miasto - urbo
mieszkanie - loĝejo
morze - maro
most - ponto
pole, pole uprawne - agro
pomnik - monumento
pustynia - dezerto
puszcza - arbarego, praarbaro
restauracja - restoracio
rzeka - rivero
sklep - vendejo
świątynia - sanktejo
szkoła - lernejo
szpital - malsanulejo
tor - trako
ulica - strato
urząd - oficejo
wieś - vilaĝo
zabytek - antikvaĵo

Adverboj de tempo[redakti]

dzisiaj - hodiaŭ
jutro - morgaŭ
później - poste, malantaŭe
późno - malfrue
teraz - nun
wcześnie - frue
wcześniej - antaŭe, pli frue
wczoraj - hieraŭ

Titolado[redakti]

Proszę pana - Sinjoro!
Proszę pani - Sinjorino!
Przyjacielu - Amiko!

Saluto, adiaŭo[redakti]

Dzień dobry - Bonan tagon, Bonan matenon
Dobry wieczór - Bonan vesperon
Cześć - Saluton
Witaj - Bonvenon
Do widzenia - Ĝis revido, Ĝis la revido
Do zobaczenia, Pa! - Ĝis la
Dobranoc, Dobrej nocy - Bonan nokton
Do usłyszenia - (uzata en fino de telefona interparolo)

Religiaj[redakti]

Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus
Szczęść Boże

Prezentado[redakti]

Jestem ... - Mi estas ...
Nazywam się ... - Mi nomiĝas

Demandoj[redakti]

Czy ty ...? Czy wy ...? Czy Pan/i ...? - Ĉu vi ...?
Gdzie mieszkasz? Gdzie Pan/i mieszka? - Kie vi loĝas?
Ile kosztuje? - Kiom kostas?
Jak się masz? - Kiel vi fartas?
Jak się czujesz? - Kiel vi sentas vin?
Skąd jesteś? Skąd Pan/i jest? - De kie vi estas?

Aliaj parolturnoj[redakti]

Dobrze - Bone
W porządku - En ordo
Źle - Malbone
Proszę/Zechciej - Bonvolu
Dziękuję - Dankon
Przepraszam - Pardonon
Nie - Ne
Nie rozumiem tego - Mi ne komprenas tion
Tak - Jes
Przecież/Wszakże/Wszak/Ależ - Ja
Chyba/Może - Eble