Tokipono/Leciono 12

El Vikilibroj
Salti al navigilo Salti al serĉilo

Leciono 12: Koloroj[redakti]

La koloroj de Tokipono

Lernindaj vortoj[redakti]

walo - blanka; hela
pimeja - nigra; malhela
loje - ruĝa
laso - blua
jelo - flava

kule - koloro; pentri, farbi, kolorigi
sitelen - bildo; skizi, bildigi, skribi


Koloroj bazaj kaj kombinaj[redakti]

Rimarku la lernindajn vortojn de la leciono: jen ĉiuj kolor-vortoj en Tokipono. Mankas bazaj vortoj por verda, purpura, ktp.; enestas nur vortoj por la bazaj koloroj.


Rigardu jenan bildon:

Lesson13a.gif

Kian koloron vi vidas? Purpura, ĉu ne? Sed se vi pligrandigus la bildon, vi vidus jenon:

Lesson13b.gif

Bluaj kaj ruĝaj kvadratetoj kombiniĝas amase por prezenti al la okuloj purpuron. Same estas kun la vortoj de Tokipono:


  • len - vesto
  • len laso - blua vesto
  • len laso loje - ruĝe blua vesto = purpura vesto

Vi povas tiel kunmeti la bazajn kolor-vortojn por specifi diversajn kolorojn:


  • laso loje - ruĝe blua = purpura
  • laso jelo - flave blua = verda
  • loje jelo - flave ruĝa = oranĝkolora
  • loje walo - blanke hele ruĝa = ruĝeta, rozkolora
  • walo pimeja - malhele blanka = griza
  • jelo pimeja - malhele flava = bruna


La renversaj vortkombinoj egale validas:


  • loje laso - blue ruĝa = purpura
  • jelo laso - blue flava = verda

Kolor-subfrazoj por apudaj kaj ne miksitaj koloroj[redakti]

Jen supre, preskaŭ ĉio kion vi ofte bezonos por priskribi kolorojn en Tokipono. Sed supozu ke vi havas ĉemizon ĉi tian:

Lesson13c.jpg

La ĉemizo klare havas en si loje kaj laso, sed ĝi ne estas loje laso. Jen plia okazo por pi kaj en:


  • len pi loje en laso - ĉemizo de ruĝa kaj blua


Rimarku kial pi necesas:


  • *len loje en laso li pona. - Ruĝa ĉemizo kaj la koloro bluo estas bonaj.

Sen pi, la en dividas len loje de laso kiel du egalgravaj partoj de subjekto; laso iĝas substantivo ĉar ĝi ne havas ion por modifi. En la unua frazo kun pi, la subfrazo loje en laso modifas len.

kule[redakti]

kule estas sufiĉe simpla vorto. Ĝi havas du ĉefajn uzojn: demandi la koloron de io,


  • ni li kule seme? - De kiu koloro estas tio?

kaj, verbe, "pentri", "farbi", ktp:


  • mi kule e tomo. - Mi farbas la domon.
  • jan lili li kule e lipu. - La infano koloras la paperon.

sitelen[redakti]

sitelen substantive signifas ĉefe "bildo". Ĝi ankaŭ uziĝas en pluraj kunmetaj subfrazoj.


  • sitelen ni li pona lukin. - Tiu bildo estas bela.
  • sitelen tawa - filmo, televidprogramo... (bildo moviĝanta)
  • sitelen tawa Inkubo li ike musi. - La filmo Inkubo estas amuze malbona.
  • sitelen lili "a" li mute pi toki pona. - La litero "a" estas ofta en Tokipono.
  • o pana e sitelen ma tawa mi. - Donu mapon al mi.