Hispana/Leciono 4

El Vikilibroj
Jump to navigation Jump to search

Hispana / Leciono 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11

Ŝanĝo en la radiko de verboj[redakti]

Hispane, kelkaj verboj ŝanĝas siajn radikojn en la konjugacio. Multaj el ĉi tiuj verboj estas gravaj kaj oftaj. En la hispana, la ŝanĝo de verboj povas okazi trispece:

Spanish Flag
Cambios en los Verbos
Los verbos
Specoj de radik-ŝanĝantaj verboj
e → ie

e → i
o → ue

La ŝanĝo efikas por ĉiuj konjugacioj, krom nosotros/as kaj vosotros/as. La finaĵoj estas la samaj ol en la regulaj verboj (-o por yo, -as/-es por , ktp.).


Entender
Kompreni

Mi komprenas yo entiend o
Vi/Ci komprenas tú entiend es
Li komprenas
él entiend e
Ŝi komprenas
ella entiend e
Vi (formala) komprenas
Usted entiend e
Ni komprenas nosotros entend
emos
Vi komprenas vosotros entend
eis
Ili komprenas
ellos entiend en
Vi komprenas
Ustedes entiend en

Rimarku ke oni faras la ŝanĝon sur la dua 'e' (ne la unua) - ĝenerale, la radiko ĉiam ŝanĝas sur la lasta vokalo antaŭ la finaĵoj -ar/-er/-ir.

Ekz.: pedir (e->i) peti

Pedir
Peti

Mi petas (ion) yo pid o
Vi petas tú pid es
Li petas
él pid e
Ŝi petas
ella pid e
Vi (formala) petas
Usted pid e
Ni petas nosotros ped
imos
Vi petas vosotros ped
ís
Ili petas
ellos pid en
Vi petas
Ustedes pid en

Rimarku: ĉiuj verboj kies ŝanĝo estas: e->i estas verboj kun finaĵo -ir.


Dormir
Dormi

Mi dormas yo duerm o
Vi/Ci dormas tú duerm es
Li dormas
él duerm e
Ŝi dormas
ella duerm e
Vi (formala) dormas
Usted duerm e
Ni dormas nosotros dorm
imos
Vi dormas vosotros dorm
ís
Ili dormas
ellos duerm en
Vi dormas
Ustedes duerm en

Jen listo de kelkaj aliaj radik-ŝanĝantaj verboj:

e -> ie e -> i o -> ue
cerrar (fermi) competir (konkuri) almorzar (lunĉi)
comenzar (komenci) conseguir (atingi) costar (kosti)
defender (defendi) pedir (peti) encontrar (trovi)
empezar (komenci) reir (ridi) morir (morti)
mentir (mensogi) repetir (ripeti) mostrar (montri)
pensar (pensi) seguir (sekvi, daŭrigi) mover (movi)
perder (perdi) servir (servi) recordar (rememori)
preferir (preferi) sonreír (rideti) volver (turni)

Exercise: Stem Changing Verbs

Present Participle[redakti]

The present participle in Spanish is used either for continuous tenses (with estar, e.g. I am running.) and can also be used as an adjective. The Spanish present participle corresponds to the English -ing form of the verb.To form the present participle for regular -ar verbs, add -ando to the stem. For -er and -ir verbs add -iendo:

Spanish Flag
El Participio Presente
Los Verbos
-ing
hablar → hablando

comer → comiendo
vivir → viviendo

speaking

eating
living


However, not all present participles are that regular. Some verbs add a "y," or change the spelling, to adhere to Spanish orthography (spelling) rules. Here is a list of some common verbs that have an irregular present participle:

Spanish Flag
Participios Irregulares
Los Verbos
-ing
caer

decir
dormir
ir
leer
oir
pedir
repetir
reír
seguir
traer

cayendo

diciendo
durmiendo
yendo
leyendo
oyendo
pidiendo
repitiendo
riendo
siguiendo
trayendo

Present Progressive[redakti]

Like in English, the Spanish present progressive is used to describe an action in progress. It is formed by conjugating the verb estar and then adding the present participle:

Spanish Flag
El Presente Progresivo
Los Verbos
Talking about actions occurring right now
Yo estoy hablando

Tú estás hablando
Él/ella/usted está hablando
Nosotros estamos hablando
Vosotros estáis hablando
Ellos/ellas/ustedes están hablando

I am talking

You are talking
He/She/You is/are talking
We are talking
You are talking
They/You are talking

Vortaro[redakti]

Spanish Flag
El Vocabulario
La Familia
Vortaro por la familio
los padres

el padre, papá
la madre, mamá
los hijos
el hijo
la hija
los hermanos
el hermano
la hermana
los abuelos
el abuelo
la abuela
los nietos
el nieto
la nieta
los tíos
el tío
la tía
los sobrinos
el sobrino
la sobrina
los primos
el primo
la prima
los cónyuges, marido y mujer
el esposo, el marido
la esposa, la mujer
los suegros
la suegra, la nuera
el suegro, el yerno
los cuñados
el cuñado
la cuñada
los consuegros
el consuegro
la consuegra

gepatroj

patro, paĉjo
patrino, panjo
gefiloj
filo
filino
gefratoj
frato
fratino
geavoj
avo
avino
genepoj
nepo
nepino
geonkloj
onklo
onklino
genevoj
nevo
nevino
gekuzoj
kuzo
kuzino
geedzoj
edzo
edzino
gebopatroj
bopatrino
bopatro
gebofratoj
bofrato
bofratino
gekunbopatroj
kunbopatro
kunbopatrino